Sommaire

 

En février 1718, les pêcheurs villeneuvois ont dû croire à une hallucination quand ils virent  un cavalier géant glisser sur le canal  en direction des cabanes de Balestras (Palavas). C'était en réalité la première statue équestre du roi Louis XIV destinée à trôner sur la place de Peyrou à Montpellier. (Cette statue était 2 fois plus imposante que celle qu'on peut admirer aujourd'hui.). Partie de Paris en 1715 par la Seine, elle va rallier Bordeaux par la mer. Un premier incident va retarder son acheminement. A Bordeaux, la foule qui se pressait pour admirer la statue fit chavirer le bateau. Il fallut plusieurs semaines pour la retirer de cette fâcheuse position. 

Elle put arriver enfin à destination en empruntant le canal du Midi.

Ensuite, le convoi traversa l'étang de Thau, longea Maguelone en suivant le canal des étangs, emprunta le Lez et arriva enfin, au port Juvénal, après un périple qui dura près de 3 ans.

 

Lo mostre dau canal

 

 

Lo solelh butava darrièr las cabanas.

Enlai a Balestràs, monta un nivól de fum

Qu'an alucat un fuòc sul fòrtin de la doana :

Es un senhal cargar d'avisar lo poblum.

 

Josèp dins son barcòt, au mitan de l'Arnèl

Levava lo tremalh de sa maniguièra.

Subte vegèt lo fum s'elevar dins lo cèl

E que s'espandissiá lo long de la costièra.

 

Guinchant de l'autre cai, fintèt los Aresquièrs,

Ensatjava traucar la nèbla dau matin.

Cercant lo semafòr, per delà lo pesquièr

Apercevèt una ombra, jós lo buf dau garbin.

 

Subte, coma nascut d'un sòmi cachamal

Sortiguèt de la bruma un mostre gigantesc

Que liscava suau sus l'onda dau canal.

Sembla un centaur estranh, un animal grotesc.

 

Bodío ! Quante chaval ! Enòrme! gigantás !

Sus l'esquina es quilhat un brave cavalièr

De dètz canas de naut, cofat d'un capelàs.

Se sarrèt de Josèp, de son pichon velièr.

 

Lo paure pescador, tremolant, espantat

S'apujèt sus son pau, e se fretèt los uèlhs.

Benlèu qu'aviá somiat e pas desrevelhat

O qu'èra esbleugit pel rebat dau solelh.

 

 

 

 

Emai qu'aviá begut pas que de l'aiguèta

Qu'aviá un pauc quichat lo tetarèl de vin

Le caliá mai qu'aquò per li virar la tèsta.

Era pas un pantais, mas un mostre marin !

 

Lo Josèp espaurit, s'en tornèt au vilatge

Escampant dins l'estang palaigas e ressòts.

Afrontar l'animal, n'aguèt pas lo coratge.

E los vilanòvencs lo tractèron de sòt.

 

E jamai saupèt pas que çò qu'aviá vist

Aquel jorn sus l'estang, de vrai èra un caval,

Un chivalàs de bronze qu'es fait d'un biais requist,

Cargat sus una barca, seguissent lo canal.

 

L'estatua equèstra de Loïs, lo Rei Solehl

Devèt viatjar aital duscal pòrt Juvenal,

Per tronar al Peïro, sus un sòcle vermelh

Ne devenent l'onor dau pòble mièjornal.

 

Jamai Josèp tornèt veire sa maniguièra.

Lo mostre dau canal l'aviá virat lo cap.

Se passava lo temps entre sòm e prangièra

Que n'aviá perdut son eime e son sicap.

Març 2009